ჰანოვერის სასახლიდან ავდიივკაში - როგორ აღმოჩნდა „გერმანელი ულტრამემარჯვენე“ ჩეჩნეთიდან უკრაინის ომში
ჩეჩნეთში დაბადებული მურად დადაევი, რომელიც თავის თავს ულტრამემარჯვენე პარტია „გერმანიის ალტერნატივის“ ( AfD ) წევრად მოიხსენიებს და ცნობილია ნოა კრიგერის სახელით, რუსეთის ჯარების შემადგენლობაში უკრაინაში გაემგზავრა, მედალი მიიღო და „გერმანული ბატალიონის“ შექმნა გამოაცხადა. კრიგერი ამბობს, რომ ყველასთვის „იბრძვის“ - რუსებისთვის, ჩეჩნებისთვის და გერმანელებისთვის. თუმცა არ არსებობს მტკიცებულება, რომ ის ბრძოლებში მონაწილეობს. რადიო თავისუფლების პროექტის - Kavkaz.Realii-ს ჟურნალისტებმა გამოიძიეს, როგორ და რატომ მოხვდა ბლოგერი ომში. მურად დადაევი 1989 წელს გროზნოში დაიბადა და სოფელ სამაშკიში გაიზარდა - სოფელში, რომელშიც რუსეთის ჯარმა 1995 წელს სასაკლაო მოაწყო, ცეცხლი წაუკიდეს სახლებს, სადაც ხალხი იმალებოდა. შედეგად დაიღუპა 100-ზე მეტი მშვიდობიანი მოქალაქე. მურადის უფროს ძმას, სულეიმან დადაევს, 2011 წელს ავსტრიაში 19 წლით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯეს რამზან კადიროვის ყოფილი მცველის, უმარ ისრაილოვის მკვლელობისთვის, რომელმაც ილაპარაკა ჩეჩნეთში საიდუმლო ციხეებსა და წამებზე. განაჩენის მიუხედავად, უფროსი დადაევი 2022 წლის 24 თებერვალს რუსეთში დაბრუნდა და ახალი საბუთებიც მიიღო. თავად კრიგერი (ეს გერმანული სიტყვა "მეომრად" ითარგმნება. რედ.) გერმანიაში ბოლო დრომდე დარჩა. მას ბიზნესი ჰქონდა, ჰანოვერში ქირაობდა მე-19 საუკუნის ისტორიულ სასახლეს, სადაც მასპინძლობდა ჩეჩნეთის მმართველთან დაკავშირებულ თანამემამულეებს. როგორც „ალტერნატივა გერმანიისთვის“ (AfD) წევრი, ის აქტიურად იყენებდა ნაცისტურ ლოზუნგებსა და სიმბოლოებს სოციალურ მედიაში. ყველაფერი 2025 წლის ბოლოს შეიცვალა. თავდაპირველად, კრიგერი სასახლიდან ქირის გადაუხდელობის გამო გამოასახლეს (სახლს წინასწარ ცეცხლი წაუკიდეს), გაზაფხულზე კი AfD-მ გამოაცხადა, რომ ბლოგერის თავისი რიგებიდან გარიცხვის პროცედურას იწყებდა . პარტიამ ამ გადაწყვეტილების მიზეზი არ ახსნა. თუმცა, მანამდე კრიგერი გროზნოში ჩავიდა, მივიდა ჩეჩნეთის პარლამენტის სხდომაზე, რომელსაც კადიროვი ესწრებოდა და რესპუბლიკის ვიცე-პრემიერს, ახმედ დუდაევს, ნაცისტური პერიოდის „ლუფტვაფეს“ - სვასტიკიანი ხანჯალი აჩუქა. გარიცხეს თუ არა საბოლოოდ კრიგერი AfD-დან, უცნობია. Kavkaz.Realii-მ ამ საკითხთან დაკავშირებით პარტიას უკვე ორი მოთხოვნა გაუგზავნა, მაგრამ პასუხი არ მიუღია. თავად კრიგერი კვლავ აცხადებს, რომ წევრია, მაგრამ რუსეთში, სულ მცირე, მარტიდან რჩება. მან გროზნოში სპეციალური პოლიციის პოლკის წვრთნა გაიარა ავტომატით სროლაში, და ასევე მოახერხა სახელმწიფო სათათბიროს და სანქტ-პეტერბურგის ეკონომიკური ფორუმზე ჩასვლა. ყველაფერი ეს - „AfD-ის დეპუტატის“ რანგში. ენდრიუ ტეიტი, სკოტ რიტერი და პუტინის ნათესავები: ვინ არიან პეტერბურგის ფორუმის მთავარი სტუმრები? ივნისის ბოლოს კრიგერი ჩეჩნეთის ველებზე იყო სამხედრო წვრთნების მსგავს ღონისძიებაზე. რამდენიმე დღის შემდეგ მან უკრაინიდან ვიდეოების გამოქვეყნება დაიწყო. „მე აქ ვარ, რომ ყველაფერი საკუთარი თვალით ვნახო“, - დაწერა მან Instagram-ზე 2 ივლისს. ეს ბლოგერის ერთ-ერთი იმ მცირერიცხოვანი პოსტია რუსულ ენაზე - ის ხშირად იყენებს გერმანულს. ნოა კრიგერი ერთ-ერთ ასეთ პუბლიკაციაში კრიგერი აცხადებს: „ვამაყობ, რომ გერმანელი ხალხის ნაწილი ვარ. ჩვენი არასწორი პოლიტიკა ამ ქვეყანაში ანგრევს ჩვენს გერმანულ ღირებულებებს. ახლა უკრაინაში ვარ და ვდგავარ რუსეთის მხარეს. საქმე ის არაა, თუ ვინ არის მართალი, არამედ [ბრძოლა] დასავლური პოლიტიკის წინააღმდეგ, რომელსაც სურს მსოფლიოს განადგურება“. თანდართულ ვიდეოში კრიგერს მკერდზე ნაკერით აქვს ნაჭერი წარწერით „ჩვენ რუსები ვართ, ღმერთი ჩვენთანაა“. სხვა პუბლიკაციებში ის ითხოვს „გერმანული სამშობლოს კურთხევას“ და ამბობს, რომ ერთ დღეს ის კვლავ იქ იქნება და „გაათავისუფლებს თავის ქვეყანას ვირთხებისგან“. „ძალიან დიდი ხნის განმავლობაში, ატლანტის ოკეანის გადაღმელი უცხო ძალები უკარნახებდნენ ჩვენს საგარეო პოლიტიკას, ჩვენს ეკონომიკას და ჩვენს ღირებულებებსაც კი. ტრანსატლანტიკური უღელი არ არის მეგობრობა, ეს არის მეურვეობა, რომელიც ართმევს ჩვენს ხალხს ღირსებას. მე დაგპირდით, რომ ჩვენ მოვიდოდით - არა როგორც დამპყრობლები, არამედ როგორც გამათავისუფლებლები იმ ოკუპაციისგან, რომელიც საკუთარ თავს „ალიანსს“ უწოდებს. ეს დაპირება ძალაში რჩება“, - წერს კრიგერი სხვა პოსტში . ჩავიდა იქ, რათა ატმოსფერო შეეგრძნო და იარაღით ხელში გაევლო არ არსებობს არანაირი მტკიცებულება იმისა, რომ ბლოგერი უშუალოდ მონაწილეობს ბრძოლაში. ერთ-ერთ ჩანაწერში, ავტომობილს, რომლითაც მგზავრობს, თავს ესხმის დრონი. სანამ იქვე მყოფი ჯარისკაცები მის ჩამოგდებას ცდილობენ, კრიგერს ტელეფონი უჭირავს და შემდეგ ბუჩქებში იმალება . სხვა კადრებით თუ ვიმსჯელებთ, ბლოგერი თავის ვიდეოებს დონეცკის რეგიონში იღებს ადგილიდან, რომელიც ე.წ. საკონტაქტო ხაზიდან სულ მცირე ათობით კილომეტრშია - ის ენაკიევოსა და ავდიივკაში შენიშნეს. ამას ხელი არ შეუშლია მისთვის „სამხედრო მამაცობისთვის“ მედლის მიღებაში. როგორც Kavkaz.Realii-მ აღნიშნა , ის „შტორმის“ რაზმმა გადასცა, რომელიც პატიმრების რეკრუტირებას ახორციელებს. კრიგერის ჯილდოს ზუსტი მიზეზი უცნობია. თუმცა, ეს მედალი არ არის სახელმწიფო მედალი და არ ითვალისწინებს რაიმე შეღავათს ან პრივილეგიას; მისი დამფუძნებელია ვეტერანთა საზოგადოებრივი ორგანიზაცია „საბრძოლო საძმო“. სხვა გამოჩენილ ჩეჩნებს შორის, რომლებმაც ეს ჯილდო მიიღეს, არიან გენერალი აპტი ალაუდინოვი, ჩეჩნეთის მთავრობის თავმჯდომარე მაგომედ დაუდოვი და რუსეთის ეროვნული გვარდიის რეგიონული დირექტორატის უფროსი შარიპ დელიმხანოვი. „გაუმარჯოს წმინდა გერმანისა! ჩვენ, გერმანელებს, გვეშინია ღვთისა, მაგრამ სხვა არაფრის!“ - კომენტარი გააკეთა ბლოგერმა თავის ჯილდოსთან დაკავშირებით. გარდა ამისა, 16 ივლისს მან გამოაცხადა რუსეთის არმიაში ე.წ. „გერმანული ბატალიონის“ შექმნის შესახებ, სახელწოდებით „კრიგერი“. ასეთი დანაყოფის ფორმირება ოფიციალურად არასოდეს გამოცხადებულა. დადაევმა განცხადებას ვერმახტისა და SS-ის დევიზები დაურთო. რა უნდა იცოდეთ ევროპაში ულტრამემარჯვენეების აღზევებაზე? ჩეჩნური მოძრაობა NIYSO-ს თანახმად, ბლოგერის ოკუპირებულ ტერიტორიებზე მოგზაურობა, სავარაუდოდ, მისი იდეა იყო, რომელიც მიზნად ისახავდა მისი „მაგარი ბიჭის“ იმიჯის გაძლიერებას: „ჩვენ ვერ ვხედავთ ვერანაირ მიზეზს, რატომ უნდა ეძულებინათ მისთვის იქ წასვლა. პირიქით, უფრო ლოგიკური იქნებოდა [კადიროვის] რეჟიმისთვის, რომ ის პროპაგანდაში გამოეყენებინა, როგორც კიდევ ერთი „ევროპიდან დაბრუნებული“. თუმცა, ადგილობრივი მედია სრულად არ აშუქებს მასთან საქმიან თანამშრომლობას. კრიგერი არ არის ცნობილი, როგორც მამაცი ან თამამი ადამიანი, ამიტომ ვბედავთ ვივარაუდოთ, რომ ის ომის შუაგულში არ იბრძვის. პირიქით, ჩავიდა იქ, რათა ატმოსფერო შეეგრძნო და იარაღით ხელში გაევლო და „წვლილი შეეტანა“ „რუსეთის დაცვაში“, - განუცხადა მოძრაობის წარმომადგენელმა რედაქციას. მისი აზრით, ჩეჩნეთის ხელმძღვანელობა თვალს ხუჭავს ბლოგერის ნაცისტურ შეხედულებებზე უბრალოდ იმიტომ, რომ ისინი სხვა რამეს ანიჭებენ უპირატესობას - მის მხარდაჭერას რუსეთისა და მისი მარიონეტების მიმართ რესპუბლიკაში. ყველაფერი დანარჩენი მეორეხარისხოვანია. „მაგალითად, ავიღოთ რუსული პროპაგანდისტული პოლიტიკა AfD-ის მიმართ. გერმანიაში ისინი პრაქტიკულად ჰიტლერის მემკვიდრეებად ითვლებიან. მაგრამ რუსეთში, პირიქით, მათ მხარს უჭერენ, ფარულად აფინანსებენ და იწვევენ კიდეც“. გერმანიაში მცხოვრები მრავალი ეთნიკური რუსი ხმას აძლევს AfD-ს. „როგორ ეთანხმება ეს „დენაციფიკაციას“, „მათი პაპები იბრძოდნენ“ და AfD-სთვის ხმის მიცემას, გამოცანაა“, - ამბობს წყარო. ჩეჩნების კრიგერის მიმართ დამოკიდებულებასთან დაკავშირებით, NIYSO-ს წარმომადგენელი აღნიშნავს: დიასპორისთვის ის მტერი და მოღალატეა, რადგან წარმოადგენს პარტიას, რომელიც, სხვა საკითხებთან ერთად, მიგრანტებს ეწინააღმდეგება, ხოლო მისი თანამემამულეებისთვის, რომლებიც სამშობლოში ცხოვრობენ, ის „უბრალოდ შოკისმომგვრელი და სასაცილო პერსონაჟია, რომლის უცნაურობებს ხშირად დასცინიან“. ნაცისტური შეხედულებები თავად რუსეთში არავის აწუხებს. წითელი რუსული პროპაგანდისთვის, კრიგერს - მისი მიუღებელი შეხედულებების მიუხედავად - ოქროს ფასი აქვს, რადგან ის „სწორ“ ევროპას განასახიერებს, აღნიშნავს სოციოლოგი დიმიტრი დუბროვსკი. ნაცისტური შეხედულებები თავად რუსეთში არავის აწუხებს „კრემლის ლოგიკა ასეთია: რუსეთი ცდილობს დაიცვას „სწორი“ ევროპა „არასწორი“ ევროპისგან, ამბობს, რომ ევროპელებმა უღალატეს საკუთარ თავს, გაიხრწნნენ, გამოიგონეს ყველანაირი ერესი და საშინელება - ევთანაზია, ლგბტ - და ამისგან „ჩვენ უნდა „გადავარჩინოთ“ ევროპა“. „ასეთი (კრიგერის მსგავსი) ადამიანი ამის ცოცხალი დასტურია — ისევე როგორც ათობით სხვა უცნაური ადამიანი, რომლებიც რუსეთში ჩამოდიან იმაზე სალაპარაკოდ, თუ როგორ ახერხებენ „წყეული გეიროპისგან“ თავის დაღწევას“, — განმარტავს თანამოსაუბრე. ის შეგვახსენებს, რომ კრემლი ათწლეულების განმავლობაში აქტიურად თანამშრომლობდა ევროკავშირის ულტრამემარჯვენე ძალებთან. ამიტომ კრიგერის წევრობა AfD-ში ნამდვილად არ აწუხებს მის უფროსებს. ის ფაქტი, რომ თავად პარტიამ გადაწყვიტა მისი გარიცხვა, სხვა საკითხია. „ეს მახსენებს ძველ ხუმრობას გესტაპოდან სისასტიკისთვის გარიცხვის შესახებ. როდესაც ვინმეს ფაშიზმის ხელშეწყობის გამო გარიცხავენ AfD-დან, რომელიც, გულწრფელად რომ ვთქვათ, ფაშისტური პარტიაა, ეს ნიშნავს, რომ ის მართლა ნაცისტია“, - აღნიშნავს დუბროვსკი. რუსეთის ხელისუფლებას არ აქვს პრობლემა კრიგერის შეხედულებებთან - რუსეთის არმიაში უკვე იბრძვიან ნეონაცისტები , ამბობს ჟურნალისტი ოლეგ კაშინი: „და, პრინციპში, დენაციფიკაციის სლოგანი, რომელიც ვლადიმერ პუტინმა „სპეციალური სამხედრო ოპერაციის“ დასაწყისში წამოაყენა, სიტყვასიტყვით არ შეიძლება იქნას აღქმული. თავად სვასტიკა, თავად ნაცისტური შეხედულებები, რუსეთში არავის აწუხებს“. სინამდვილეში, განმარტავს თანამოსაუბრე, რომ რუსეთის სახელმწიფოს ერთადერთი, რაც არ მოსწონს, არის მემარჯვენე იდეოლოგია უკრაინაში, რომლის ფესვებიც „უკრაინელი ნაციონალისტების ორგანიზაციისა“ და „უკრაინის მეამბოხეთა არმიის“ ეპოქაშია. და „ბანდერას მიღმა ყველაფერი სრულიად მისაღებია [კრემლისთვის]“, - დაასკვნა კაშინმა. „პალადინების“ იერიში: რუსეთში ევროპული ულტრამემარჯვენე ქსელი დაარსდა